Początki ewangelicyzmu w Pszczynie sięgają roku 1568, kiedy to Karol Promnitz objął rządy w Księstwie Pszczyńskim. W krótkim czasie wydano Pszczyński Porządek Kościelny, który organizował życie religijne i edukację.

Pierwszy kościół (bez wieży) wzniesiono wg projektu nadwornego architekta Promnitzów – Christiana Jahne. Uroczyste poświęcenie miało miejsce 7 sierpnia 1746 r. Obok kościoła wybudowano szkołę ewangelicką oraz mieszkanie dla nauczyciela. 

Dwa lata później Dom Boży spłonął w wielkim pożarze miasta. Dzięki ofiarności Jana Erdmanna Promnitza udało się go szybko odbudować. 

Istotną zmianę przyniósł rok 1860, kiedy to dobudowano wieżę wg projektu książęcego budowniczego Juliusa Augustiniego. Inicjatywę hojnie wsparł książę Jan Henryk XI. W tym samym roku (14 grudnia) poświęcono dzwony.  

Niestety w nocy 24/25 stycznia 1905 r. kościół spłonął kolejny raz. Ofiarność społeczności ewangelickiej oraz pomoc materialna księcia pszczyńskiego Hansa Henryka XI pomogły w krótkim czasie odbudować świątynię wg projektu Scheinnerta. 

We wnętrzu zachowano styl późnobarokowy. Biel i złocenia pozostały barwami dominującymi. Trzy nowe dzwony sprowadzono z Turyngii. Ludwisarz Schilling otrzymał za nie 7.000 marek. Uroczystego poświęcenia dokonano 3 stycznia 1907 r. 

CMENTARZ EWANGELICKO-AUGSBURSKI W PSZCZYNIE

24 sierpnia 1844 r. parafia ewangelicka nabyła parcelę pod cmentarz od radnego Johanna Heinricha, zlokalizowaną obecnie przy zbiegu ulic Katowickiej i Hallera. Uroczystość poświęcenia odbyła się 18 maja 1845 r. Na środku umiejscowiono krzyż z lanego żelaza. Pierwszym pochowanym na cmentarzu był wójt Piasku o nazwisku Czysz. W roku 1882 cmentarz został powiększony. W nowej części jako pierwszy spoczął Carl Hoefer właściciel „Apteki pod Murzynem”, a także burmistrz Pszczyny.

Z DZIEJÓW KOŚCIOŁA EWANGELICKO-AUGSBURSKIEGO W POLSCE

Kościół Ewangelicko-Augsburski (Luterański) powstał jako konsekwencja wystąpienia w Wittenberdze (Niemcy), kiedy to 31 października 1517 r. augustiański mnich ks. Marcin Luter opublikował 95 tez. Wzywały one do odnowy Kościoła Powszechnego (katolickiego) w duchu Ewangelii. Luter sprzeciwiał się w nich sprzedaży odpustów, a także szeroko występującym nadużyciom w Kościele. Zamiarem Lutra nie było stworzenie nowego wyznania, ale odnowa istniejącego Kościoła.  Swoim wystąpieniem Luter rozpoczął wielką dysputę na temat Kościoła, ale także zapoczątkował okres zwany Reformacją.

Hasła reformacyjne dotarły do Polski bardzo wcześnie i znalazły podatny grunt wśród szlachty, jak i prostego ludu na terenie całego kraju. Reakcją Kościoła Rzymskokatolickiego była kontrreformacja. Ewangelicyzm przetrwał, pomimo prześladowań religijnych o różnym tle – głównie konfesyjnym i narodowościowym (zamykanie kościołów, konfiskata majątków, śmierć ok. 30% duchownych w obozach koncentracyjnych i więzieniach w czasie II wojny światowej).

Od czasu Soboru Watykańskiego II (1962-65) i wydania przez Kościół Rzymskokatolicki „Dekretu o ekumenizmie” rozpoczęła się szeroko zakrojona współpraca chrześcijan na podłożu teologicznym i duszpasterskim. Jej efektem są m. in. „Wspólna deklaracja o usprawiedliwieniu” (1999 r.) oraz dokument „O wzajemnym uznaniu chrztu” (2000 r.). Ponad to Kościół Rzymskokatolicki przyjął postulaty Reformacji Lutra, że Pismo Święte powinno być dostępne dla każdego wierzącego w jego ojczystym języku oraz że msza św. (nabożeństwo) jest sprawowana w języku narodowym.

Kościół Ewangelicko-Augsburski prowadzi działalność ewangelizacyjno-misyjną, charytatywną (Diakonia), edukacyjną i społeczno-polityczną. W Polsce żyje ok. 60.000 ewangelików (głównie na Śląsku). Siedziba władz znajduje się w Warszawie.

Róża Lutra – herb Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego

Czarny krzyż w środku oznacza, że ukrzyżowany Chrystus ma być główną treścią życia i myślenia człowieka. Krzyż umieszczony jest w czerwonym sercu, które symbolizuje, że droga Jezusa na krzyż była drogą miłości. Serce spoczywa w środku białej róży. Oznacza to, że wiara przynosi radość i pokój. Róża widnieje na niebieskim tle, co oddaje przyszłą radość w niebie. Całość otacza złoty pierścień, który przypomina, że radość w niebie będzie trwać wiecznie. W pierścień wpisane jest zawołanie „vivit” – On żyje.

PODSTAWOWE ZASADY NAUKI KOŚCIOŁA EWANGELICKIEGO

„Kościół jest społecznością ludzi wierzących, w którym wiernie naucza się Ewangelii i należycie udziela sakramentów.” Takie rozumienie Kościoła wypływa bezpośrednio z Pisma Świętego i tradycji apostolskiej.

Naukę Kościoła Ewangelickiego (bazującą na programie reformy Lutra) przedstawia się najczęściej w postaci 4 filarów: 

Tylko Pismo Święte – Słowo Boże jest jedynym źródłem oraz normą wiary i życia Kościoła oraz wiernych.

Tylko Chrystus – On jako prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek jest Zbawicielem oraz jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi. Święci są stawiani za wzór postępowania i życia chrześcijańskiego. Biblia wyklucza ich pośrednictwo.

Tylko łaska – człowiek zostaje usprawiedliwiony (pojednany z Bogiem) jedynie z łaski, dzięki krzyżowej zasłudze Jezusa Chrystusa, bez jakiejkolwiek ingerencji czy zdolności człowieka.

Tylko wiara – wiara nie jest zasługą przed Bogiem. Wyrasta ona ze Słowa Bożego i dzięki niej człowiek otrzymuje dary zbawienia. Dobre uczynki wyrastają z wiary i świadczą o jej prawdziwości.

Kościół uznaje dwa sakramenty: Chrzest (niemowlęta) i Komunię Świętą (zawsze pod dwiema postaciami – chleb i wino). Eucharystia poprzedzona jest spowiedzią. Najczęściej praktykuje się spowiedź powszechną, w której wszyscy zmawiają treść specjalnej modlitwy, a następnie duchowny udziela odpuszczenia grzechów w imieniu Boga. 

Swoisty wyróżnik stanowi uroczystość konfirmacji (na kształt bierzmowania), która ma potwierdzać dojrzałość młodego człowieka do odpowiedzialnego życia w Kościele i na co dzień. Inną ciekawostką jest fakt, że duchownych nie obowiązuje celibat.

Więcej informacji na: www.luteranie.pl